ماده 1- در تصدیق اجتهاد صادره از مراجع مسلم باید نام و نام خانوادگی و شماره شناسنامه و تاریخ تولد ذینفع با حروف قید و صحت صدور آن به تائید شورای عالی قضائی رسیده باشد (اصلاحی 27/11/60) 

ماده 2- به تصدیقاتی كه دلالت صریح بر اجتهاد ندارد و یا حاكی از مراتبی از تحصیلات باشد ترتیب اثر داده نمی شود. 

ماده 3- سازمان ثبت اسناد و املاك كشور برای انتخاب سردفتر اسناد رسمی در شهریورماه هر سال طی آگهی در یكی از روزنامه های كثیرالانتشارمركز مراتب را به اطلاع متقاضیان خواهد رسانید. متقاضیان واجد شرایط مكلفند تا آخر مهرماه تقاضای خود را به سازمان ثبت یا اداره ثبت محل تسلیم دارند و حداكثر تا پایان آذرماه هر سال از كلیه داوطلبان واجد شرایط به وسیله هیات منتخب به پیشنهاد سازمان و تصویب شورایعالی قضائی ثبت به نحو مقتضی اختیار بعمل خواهد آمد و سپس تع7داد لازم را از بین داوطلبان مذكور انتخاب خواهد نمود. (اصلاحی 27/11/60). 

ماده 4 

هریك از سردفتران مذكور در تبصره دوم ماده ششم قانون دفاتر اسناد رسمی هر موقع خود را واجد یكی از شرایط مذكور در ماده 6 تشخیص دهد می تواند تقاضای تطبیق وضع خود را با ارسال مدارك لازم به ثبت محل یا سازمان ثبت اسناد و املاك در مركز تسلیم كند به این تقاضاها بدون رعایت تشریفات مذكور در ماده 3 این آئین نامه رسیدگی و ابلاغ لازم صادر خواهد شد. 

در مورد دفتریارانی كه بر اسسا قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب 1316 و نظامنامه آن و قبل از قانون فعلی دفاتر اسناد رسمی به سردفتری مرفع شده ولی عملاً به سردفتری اشتغال نیافته اند با رعایت مهلت مقرر در ماده 8 قانون در صورت وجود محل می تواند آنان را به تصدی دفترخانه ای كه به متناسب با درجه آنان باشد انتخاب كرد. در صورتیكه درجه این قبیل سردفتران كمتر از درجه یك باشد تصدی آنان در دفترخانه های درجه یك منوط به احراز یكی از شرایط مندرج در ماده شش قانون دفاتر اسناد رسمی و صدور ابلاغ برای آنان هست. 

ماده 5- در دفتریاراری كه به موجب ماده 3 قانون دفاتر اسناد رسمی پیشنهاد می شود هرگاه سابقه دفتریاری نداشته باشد ویا سابقه او در دفتریاری اول یا دوم كمتر از یك سال باشد هیاتی كه از طرف سازمان ثبت تعیین می شود از فرد پیشنهاد شده به نحو مقتضی امتحنا و مصاحبه به عمل آورده و در صورت پذیرفته شده در امتحان و تشخیص شایستگی با رعایت ماده 7 قانون دفاتر اسناد رسمی ابلاغ نامبرده از طرف سازمان ثبت صادر خواهد شد.(اصلاحی 27/11/60) 

ماده 6- كفیل دفترخانه ای كه سدرفتر آن فوت یا به انفصال دائم محكوم یا غیبت غیرموجه دارد حق تنظیم سند جدید در دفاتر مورد كفالت را ندارد و تكمیل اسناد ناقص نیز موكول به كسب اجازه از ثبت محل خواهد بود. (اصلاحی 27/11/60) 

تبصره- در مورد درآمد دفترخانه در مدت كفالت بترتیب مقرر در ماده 47 قانون عمل خواهد شد. 

ماده 7- سوگند نامه مندرج در ماده 16 قانون دفاتر اسناد رسمی بشرح ذیل است: 

(اینجانب امضاء كنندگان ذیل خداوند را شاهد اعمال خود گرفته وسوگند یاد می كنم كه قوانین و نظامات كشور ایران خاصه قوانین و نظامات مربوط به دفاتر اسناد رسمی را محترم شمرده در كمال بی طرفی و پاك دامنی به وظایف مرجوعه قیام و اقدام نمایم). 

ماده 8- مراسم سوگند با حضور رئیس سازمان ثبت و معاونین او و رئیس یا هیات مدیره كانون سردفتران و مدیر كل امور اسناد و سردفتران و معاون او یا در صورت اقتضاء با حضور یكی از مقامات نامبرده در فوق به عمل خواهد آمد. (اصلاحی 27/11/60). 

ماده 9 

شروع به كار سردفتران و دفتریاران منوط بمعرفی ضامن می باشد و این كار باید بموجب سند رسمی انجام گیرد. 

مبلغ مورد ضمانت در مورد سردفتر 500000 ریال در مورد دفتریاران اول و دوم 250000 ریال است. 

مشمولین این ماده می توانند بجای معرفی ضامن برابر مبالغی كه مقرر گردیده به ایداع وثیقه نقدی یا ملكی یا تضمین بانكی مبادرت كند. 

ضمانت یا ایداع وثیقه نقدی یا ملكی و یا ضمانت بانكی برای جبران خسارت وارده به اشخاص و دولت از طرف سردفتران و دفتریاران و یا پرداخت محكومیت های نقدی دادگاه انتظامی است و این موضوع باید در سند تصریح شود. 

تبدیل تضمین جایز است. 

ماده 10- در صورتی كه مال غیرمنقول مورد وثیقه به مناسب اجرای ماده 9 كلاً یا بعضاً به مصرف برسد و یا به جهتی از جهات از اعتبار و ارزش خود بیفتد سردفتر یا دفتریار موظف است با اخطار اداره ثبت ظرف یكماه تضمین خود را تجدید نماید و الا اجازه اشتغال از او صلب خواهد شد. 

تبصره- هرگاه اعتبار ضامن به جهتی از بین برود یا متزلزل شود ادامه كار سردفتر یا دفتریار موكول به تبدیل ضامن یا دادن وثیقه به شرح ماده 9 خواهد بود همچین حكم در مورد هم جاری است كه ارزش یا میزان تضمین به جهتی از جهات كاهش یابد. 

ماده11- دفترخانه ها باید دارای دفاتر ذیل باشند: 

یك نسخه دفتر ثبت اسناد كه پلمب شده و اسناد در آن ثبت می شود. 

دفتر راهنما كه متضمن اسامی متعاملین و نوع سند شماره و تاریخ سند خواهد بود. 

دفتر درآمد كه به منظور ثبت كلیه وجوهی است كه به منظور ثبت سند مقرر است كه شماره قبض هزینه های مزبور در آن قید می شود. این دفتر از طرف سازمان ثبت پلمب خواهد شد. 

دفتر ثبت مكاتبات و تقاضانامه اجرایی و خلاصه معاملات 

دفتر ابوابجمعی قبوض سپرده و اوراق بهادار 

دفتر گواهی امضاء 

ماده 12 

دفاتر گوهی امضاء مكلفند رونوشت یا فتوكپی سند گواهی شده را به هزینه متقاضی دریافت و نگاهداری نمایند. 

دفاتر، مجاز به تصدیق صحت امضاء نوشته های مالی نیستند، مقصود از نوشته های مالی نوشته هایی است كه در آن به طور منجز پرداخت وجه نقدی از طرف امضاء كننده تعهد و یا ضمانت شده باشد و یا آنكه موضوع گواهی امضاء شده عین یا منفعت مال غیر منقول و یا سهام شركتها ثبت شده باشد (اصلاحی 27/11/60) 

در مورد تصدیقصحت امضاءمواد 64 و 66و 67 قانون ثبت اسناد و املاك لازم الرعایه است. 

ماده 13- در موارد مرخصی و معذوریت و تعلیق و انفصال موقت سردفتر كفیل دفترخانه از بین دفتریاران واجد شرایط سردفتری و یا سردفتران همان حوزه ثبتی توسط ثبت منطقه تعیین می گردد.

ابلاغ مرخصی سردفتر و دفتریار در منطقه ثبتی تهران از طرف سازمان ثبت و در سایر مناطق ثبتی از سوی مدیر كل ثبت منطقه صادر می گردد. 

ماده 14 

میزان مرخصی سالانه سردفتریار یكامه است. 

ابلاغ مرخصی سردفتر و دفتریار از طرف رئیس ثبت استان صادر می گردد. 

صدور ابلاغ مزبور موكول به درخواست متقاضی و موافقت رئیس واحد ثبتی محل است 

در صورتی كه سردفتر یا دفتریار از مرخصی سالانه خود استفاده نكند مرخصی مزبور برای او ذخیره می شود و میتواند از مجموع آنها به شرط آنكه از 4 ماه تجاوز نكند یكجا یا به دفعات استفاده كند در این صورت صدور ابلاغ منوط به پیشنهاد واحد ثبتی و موافقت ثبت منطقه یا سازمان ثبت می باشد. 

ماده 15- در صورتی كه سردفتر یا دفتریار به لحاظ عارضه بیماری قادر به انجام وظیفه نباشد باید با ارسال گواهی پزشك معالج به واحد ثبتی محل درخواست مرخصی استعلاجی نماید. در صورتی كه مدت بیماری بیش از یكماه باشد صدور ابلاغ مرخصی استعلاجی منوط به گواهی هیئت پزشكی به انتخاب سازمان ثبت خواهد بود. 

ماده 16- صدور ابلاغ مرخصی فقط برای خروج از كشور موكول به اعلام نتیجه بازرسی دفترخانه و ارائه گواهی تصفیه حساب است مگر در موارد ضروری كه در این صورت سازمان ثبت باید با اخذ ضامن یا تضمین كافی اقدام به صدور ابلاغ مرخصی نماید. 

ماده 17- دفتریار كفیل دارای وظایف و حقوق دفتریار اصیل می باشد و تعیین وی با واحد ثبت محل است. 

تبصره- تغییر دفتریار از یك دفترخانه به دفترخانه دیگر با موافقت هر دو سردفتر و تصیوب سازمان ثبت جایز است. 

ماده 18- در نقاطی كه دفترخانه منحصر باشد و دفتریار واجد شرایط نباشد دفاتر تحویل رئیس ثبت محل یا یكی از كارمندان به تعیین رئیس ثبت محل می شود. 

ماده 19- جز در موارد تنظیم سند جدید و تكمیل سند ناقص و گواهی امضاء و فسخ سند در سایر موارد انجام امور دفترخانه در زمان تعطیل آن به عهده اداره ثبت است. 

تبصره- در مورد تكمیل سند ناقص یا فسخ یا اقاله سند تنظیم شده در دفتری كه در حال تعطیل است ثبت محل می تواند ابلاغ سیار برای یكی از دفاتر صلاحیت دار صادر نماید. 

ماده 20- رسیدگی مقدماتی در اطراف شكایات و اصل با تحقیق در دفترخانه و تنظیم صورت مجلس در محل آغاز می گردد. 

مامور تحقیق ضمن ارسال صورت مجلس تنظیم شده گزارش ماموریت خود رابرای صدور دستور مقتضی با اداره امور اسناد سازمان ثبت اسناد و املاك كشور ارسال می دارد. 

ماده 21- در موردیكه گزارشهای و اصل علیه دفتران و دفتریارا حاكی از وقوع تخلف باشد هرگاه تحقیقات انجام شده برای اخذ تصمیم و قوع كافی تخلف بنظر اداره امور اسناد سازمان ثبت و املاك كشور محرز باشد آن اداره پرونده را در تهران نزد دادستان انتظامی سردفتران و در مناطق ثبت نزد كسیكه وظایف دادستان انتظامی را در محل انجام می دهد ارسال می دارد. 

ماده 22- هرگاه تحقیقات انجام شده كافی نباشد و نیز در مورد شكایات و اصل علیه سردفتران و دفتریاران اداره امور اسناد سارمان ثبت اسناد و املاك كشور وسیله یكی از مامورین خود یا سایر مامورین سازمان ثبت اسناد و املاك كشور یا ثبت محل تحقیقات لازم را انجام می دهد. در صورتیكه وقوع تخلف بنظر آن اداره محرز بود بتكلیف مقرر در قسمت اخیرماده 21 عمل می شود. 

ماده 23- دادستان انتظامی در صورتیكه نقصی در پرونده ملاحظه نكند به تنظیم كیفرخواست مبادرت می نماید در غیراینصورت پس از رفع نقص وسیله اداره امور اسناد سازمان ثبت اسناد و املاك بتكلیف مزبور عمل می كند. در كیفرخواست باید علاوه بر مشخصات كامل متخلف جریان وقوع تخلف و مواد مورد اسناد تصریح گردد. 

ماده 24- كیفرخواست وسیله مامور ابلاغ ثبت محل به متخلف ابلاغ می شود ترتیب ابلاغ كیفر خواست و دادنامه و سایر اخطارات بر اساس مقررات آئین دادرسی مدنی می باشد. 

ماده 25 

مدت پاسخ متخلف به كیفر خواست ده روز از تاریخ ابلاغ می باشد. این مهلت بتقاضای متخلف و تصویب اداره كل منطقه ثبت و در تهران با تصویب مدیر كل امور اسناد یكبار برای ده روز قابل تمدید است. 

متخلف در پاسخ كیفر خواست باید كلیه دلایل و اسنادی را كه حاكی از برائت خود می داند همراه لایحه به ثبت محل باداره كل امور اسناد سازمان ثبت كند. 

ماده 26- هرگاه ضمن رسیدگی مقدماتی موضوع رسیدگی بزه تشخیص شود مراتب با تصریح جهات امر بمرجع صالح قضائی اعلام می شود. در صورتیكه مرجع صالح قضائی موضوع را بزه تشخیص ندهد اداره امور اسناد سازمان ثبت اسناد و املاك مورد را از جهت تخلف انتظامی با توجه به مقررات مربوط مورد رسیدگی قرار خواهد داد. در اینصورت تخلف انتظامی تا ابلاغ حكم قطعی مراجع قضایی مشمول مروز زمان نخواهد شد. 

ماده 27 

حكم دادگاه انتظامی به متخلف و دادستان ابلاغ می شود. 

در صورتیكه حكم مبنی بر محكومیت متخلف به مجازات های انتظامی درجه سه و بالاتر از آن باشد متخلف می تواند ظرف مدت ده روز نسبت به آن دادگاه تجدید نظر انتظامی شكایت كند این شكایت به دادگاه بدوی انتظامی تسلیم می شود دادگاه اخیر الذكر پرونده را همراه شكایت مزبور به دادگاه تجدید نظر انتظامی ارسال می داد. 

مدت شكایت دادستان نیز نسبت به حكم صادره ده روز از تاریخ ابلاغ است. 

ماده 28- در مورد اعضای دادگاه بدوی انتظامی و تجدید نظر و دادستان و دادیاران و اعضاء علی البدل موارد بر همان است كه در بندهای 1 و 2و 3و4و5و6 ماده 208 قانون آئین دادرسی مدنی پیش بینی شده است. (اصلاحی 27/11/60) 

ماده 29- (اصلاحی 27/11/60) 

الف- تخلفات ذیل موجب توبیخ كتبی با درج در پرونده است: 

تاخیر در پرداخت وجوه عمومی در صورتی كه زائد بر یك هفته نباشد در صورت تاخیر زائد بر یك هفته به مجازات مقرر در بند ب و در صورت تاخیر زائد بر 15 روز متخلف و به مجازات مقرر در بند ج این ماده محكوم خواهد شد. 

تاخیر در ارسال آمار به مراجع مربوطه و درصورت تكرار به مجازات مقرر در بند ب محكوم خو اهد شد. 

عدم رعایت حضور در دفترخانه در ساعات مقرر و در صورت تكرار به مجازات مقرر در بند ب محوك خواهد شد. 

احمال در نظارت بر امور دفترخانه برای بار اول و در صورت تكرار به مجازات مقرر در بند ب و برای بار سوم به مجازات مقرر در بند ج محكوم خواهد شد. 

تمرد دفتریار از انجام دستور قانونی سردفتر برای بار اول و در صورت تكرار به مجازات مقرر در بند ب وبرای بار سوم به مجازات مقرر در بند ج محكوم خواهد شد. 

رفتار خارج از نزاكت با همكاران یا ارباب رجوع برای بار اول و در صورت تكرار به مجازات مقرر در بند ب و برای بار سوم به مجازات مقرر در بند ج محكوم خواهد شد. 

ب- (اصلاحی 6/5/61) تخلفات ذیل موجب جریمه از 500 ریال تا 20 هزار ریال است. 

غیبت غیر مجاز یا غیر موجه تا مدت سه روز و بیش از آن به مجازات مقرر در بند ج محكوم خواهد شد. 

تاخیر در ارسال خلاصه معامله و اطلاع نامه فسخی و رونوشت تقسیمنامه و اطلاعنامه نكاح و طلاق به اداره ثبت احوال. 

خودداری غیرموجه از صدور اجرائیه و یا صدور اجرائیه بصورت ناقص به نحوی كه موجب تاخیر در كار شود. 

عدم رعایت مواد مربوطه به تشكیلات دفترخانه 

قصور در تبدیل قبوض سپرده و حواله آن به صندوق ثبت 

امتناع از ثبت واقعه ازدواج و طلاق و ثبت سند هر چند دلیل امتناع كتباً به متقاضی اعلام شده باشد ولی موضوع از مسائل نظری نبوده واقعاً باید سند تنظیم میشده. 

خودداری از تسلیم رونوشت و مدارك باشخاصی كه حق دریافت آنها را دارند و یا تسلیم آنها باشخاصی كه حق دریافت آنها را ندارند. 

ج- تخلفات ذیل موجب انفصال موقت از سه ماه الی شش ماه است. 

كسر پرداختی در صورتیكه با توجه به موازین آن عرفاً اشتباه محاسبه تلقی نشود. 

بردن دفتر اسناد رسمی برای ثبت به خارج از محل دفترخانه بدون مجوز قانونی. 

ثبت سند در خارج از سند مقرر برای دفترخانه های اسناد رسمی و ازدواج و طلاق 

امتناع از ارسال خلاصه معامله و اطلاع نامه فسخی و رونوشت تقسیم نامه 

امتناع از ارسال آمار 

تقصیر در تبدیل قبوض سپرده و صدور حواله آن به صندوق ثبت در صورت احراز سوء نیت. 

ثبت سند بدون استعلام از ثبت در مواردی كه تكلیف به استعلام دارد. 

تنظیم سند بر خلاف مقررات و بخشنامه ها و دستور العمل ها 

امتناع از معرفی دفتریار مورد قبول سازمان ثبت طرف مهلت معقولی كه ثبت محل تعیین می نماید. 

عدم قید حقوق دولتی و حق التحریر در دفتر و صدور اسناد تنظیمی 

تمرد از اجرای دستورات صادره و خودداری از قبول كفالت دفاتر دیگر در مواردیكه از طرف ثبت محل تكلیف می شود. 

د- تخلفات ذیل موجب انفصال موقت از شش ماه تا دو سال است: 

امتناع از پرداخت وجوه عمومی با صدور اخطار لازم و دادن مهلت معقول وسیله واحد ثبتی یا سازمان ثبت اسناد و املاك كشور 

امتناع از ثبت سند در صورتی كه كتباً دلیل امتناع را به متقاضی تسلیم نكند و یا نوشته فاقد دلیل باشد. 

تنظیم سند بر خلاف مقررات و بخشنامه ها و دستورالعمل ها بیش از یكبار 

عدم قید حقوق دولتی و حق التحریر در دفتر و صدور اسناد تنظیمی در صورت تكرار 

دخالت مستقیم یا غیر مستقیم سردفتر منفصل یا معلق در امور دفترخانه برای بار اول و در صورت تكرار متخلف به مجازات مقرر در بند ه این ماده محكوم خواهد شد. 

عدم مخالفت كفیل دفترخانه از دخالت مستقیم یا درغیر مستقیم سردفتر منفصل یا معلق در امور دفترخانه و یا خودداری از اعلام مراتب مذكور به سازمان ثبت اسناد و ثبت محل برای بار اول و در صورت تكرار متخلف به مجازات مقرر در بند ه این ماده محكوم خواهد شد. 

ه- تخلفات ذیل موجب انفصال دائم: 

قصور یا تقصیری كه منتهی به ثبت سند معارض گردد. 

تبصره- در صورت تخلف رضای ذینفع و رفع آثار تعارض از طرف متخلف، دادگاه می تواند كیفر او را بر حسب اهمیت موضوع به یكی از دو نوع انفصال موقت تنزل دهد. 

گرفتن وجوهی غیر از آنچه در قوانین و مقررات تجویز گردیده است. 

ماده 30 

محل دفترخانه با انتخاب و موافقت اداره ثبت محل با رعایت فواصل مناسب تعیین می شود. 

ساعات كار دفترخانه به تناسب فصول از طرف اداره ثبت محل تعیین و بدفترخانه ابلاغ می شود. 

دفترخانه باید متناسب حجم كار خود علاوه بر اتاق های كافی برای استقرار سردفتر یا دفتریار و كاركنان دفترخانه محلی برای بایگانی منظم اسناد و اوراق خود داشته باشد. 

ماده 31-سهمیه دفتریار از محل درآمد حق الثبت تا ششصد ریال تمام آن و از ششصد ریال تا بیست هزار ریال دو سوم درآمد مزبور می باشد و بقیه سهم سردفتر خواهد بود و درآمد بیش از بیست هزار ریال در اختیار سردفتر می باشد تا به ترتیبی كه مقتضی بداند بر اساس لیستی كه تنظیم می كند برای كمك و اعاشه به كاركنان دفترخانه پرداخت نماید. 

تبصره- در صورتی كه دفترخانه فاقد دفتریار باشد سهم دفتریار نیز متعلق به سردفتر خواهد بود. 

ماده 32- هرگاه دفتریار زائد بر یك نفر باشد حقوق او به عهده سردفرت است.